Waarom is werken met verhalen zo belangrijk?
Kern boodschap van Alida Gersie.
Het kan haast niet anders. Vierentwintig Maart zal olv Els, Bas, Aat en Cocky een prachtige leer-
en ontmoetingsdag worden. De kennis en werkervaring die dit viertal te bieden heeft is zowel grondig als uniek.Bovendien gaan ze aan de slag met een onderwerp dat hen diep aan het hart ligt. Het zit zo:
Mensen vertellen iedere dag verhalen: in woorden, gebaren, oogopslag.U doet dat. Ik ook. En iedere dag ervaren we dat mondeling je verhaaltje aan iemand vertellen vaak echt moeilijk is. Ons verhaal wordt snel afgekapt of onderbroken. We kunnen de juiste woorden niet vinden, of we voelen dat, behalve op sociale media, we heel weinig kansen hebben ons verhaal nou eens echt met iemand te delen. Wetenschappelijk onderzoek in verschillende landen heeft overtuigend bewezen dat het gros van onze verhalen binnen enkele minuten sneuvelt in een moeras van ongeïnteresseerdheid en verhaal-vertel kompetititie. Veel kinderen en volwassenen voelen zich door en door eenzaam en klagen erover dat de meeste mensen zich weinig van hen herinneren, dat ze maar zelden met iemand over een ervaringsverhaal door kunnen praten. Maar als dit dan toch onverwachts gebeurt, als iemand oprecht naar hen luistert, dan voelen ze zich ten diepste begrepen. Ze zijn niet meer alleen.
Professionals die met mensen werken weten al heel lang dat luisteren en vertellen twee kanten van dezelfde munt zijn, onafscheidelijk met elkaar verbonden. En toch verdwijnt het nadenken over de intrinsieke verbondenheid tussen vertellen en luisteren vaak in een donker hoekje zodra ze over werken met verhalen praten. Over deze eclipse van de rol van het luisteren in het praten over vertellen valt veel te zeggen. Er valt ook heel veel aan te doen. Er gebeurt veel moois zodra de verbondenheid tussen luisteraar en verteller centraal komt te staan in iemand’s veranderings-gericht werk met mensen, groepen en organisaties die de problemen zijn geraakt. Mijn eigen onderzoek en praktijk wijzen uit dat langdurige, hopeloze konflikten dan kunnen worden opgelost. Er komt nieuwe energie vrij. De onderlinge samenwerking verbetert and leuke voorstellen worden vaker en sneller gerealiseerd.
Alle change-professional kunnen leren hoe ze klanten (in de brede zin van dat word) kreatieve bouwstenen aan kunnen reiken die de vicieuze cirkel van ‘hoopvol vertellen en teleur gesteld je weer niet gehoord voelen’ effektief kunnen doorbreken en omzetten tot een waardevolle cirkel van ontmoetingen die aan de bron staan van sprankelende vernieuwingen.
Deze dag geeft u een kans te ervaren wat er gebeurt als we er echt van uit gaan dat verhalen tot leven komen in de dialogische verhouding tussen verteller en luisteraar. En meer dan dat: hoe leuk het is om deze verhouding kreatief te ondersteunen en begeleiden.
Dr. Alida Gersie coaches ervaren vakmensen in de gezondheidszorg, ngo’s, de kunstsektor en onderwijs in hun persoonlijke en werkveld-ontwikkeling dmv het kreatief gebruik van luisteren en vertellen.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Fred Bakker, oud redacteur van het FD,
benadrukt het werken met verhalen als volgt:
'Herinnert u zich nog die keren dat uw kind of kleinkind op zangerige toon vroeg of u nog een keer dat verhaaltje wilde vertellen?
En hoe ze dan weg zonken in hun eigen wereld? Hun droomwereld, waarin ze ineens naar nieuwe mogelijkheden gevoerd werden.
Vragen om verhalen, we leren het af als we ouder worden.
Wat zou het toch mooi zijn als u aan uw leidinggevenden kon vragen: toe vertel me nog eens het verhaal waar we naar toegaan?'
De nieuwe maakindustrie is het product van samenwerking. Tussen disciplines en tussen bedrijven en universiteiten. Dat is geen mode verschijnsel, maar bittere noodzaak.
Verhalen helpen bij het vinden van een gezamenlijke taal, waardoor we elkaar beter leren verstaan.
Fred Bakker studeerde politicologie en economie aan de UvA. Hij was financieel analist, journalist, hoofdredacteur en interim-directeur van het Financieele Dagblad. Hij heeft onlangs, samen met Antoine van Agtmael het boek: 'Hier wordt de toekomst gebouwd' over innovatie hotspots en de terugkeer van de maakindustrie gepresenteerd.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Quotes over het belang van verhalen door Storylab medewerkers Universiteit Twente
d.d. 31 Januari 2017
Teuntje: voor mij is kracht van narratieven dat het mensen in staat stelt om betekenis te geven aan hun leven. Verder denk ik dat het juist in deze tijd van de-individualisering belangrijk is om de personen niet te vergeten. Narratieven geven stem aan de individuen en laten de verhalen zien achter de personen.
Christina: Using narrative approaches people can create meaning and a deeper understanding of their aims, wishes, intrinsic values, social relationships and of their own identity. It creates insight in people’s motivation and striving.
Jacky: Verhalen zijn de meest kostbare cadeautjes. Wie de verhalen voorzichtig uitpakt, ontdekt tussen de woorden en de regels de ziel en verlangens van de verteller'.
People think that stories are shaped by People. In fact it is the other way around… (Terry Pratchett).
Monique: autobiografische reflectie is het inspirerende proces van het (re)construeren van je identiteit. Wil de social worker een sterke professionele identiteit hebben dan zal hij eerst op zoek moeten gaan naar zijn identiteit.
Anneke: in deze tijd van groeiende tegenstellingen en van bedreiging van het voortbestaan van menselijk leven en onze aarde, zijn geloofwaardige en motiverende verhalen over hoe het anders en beter kan van levensbelang.
Shengfa: "A story is like a drop in the sea, through which we could smell the whole world."
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Janny: "Werken met levensverhalen. De kleine positieve herinneringen uit het leven zijn helend en helpend. Groeien van klacht naar kracht."
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Annemarie: “Juist de verhalen die we delen, niet de feiten, maar de belevingen, zorgen ervoor dat we ons in elkaar kunnen verplaatsen en elkaar echt kunnen ontmoeten. Dat vormt de basis van ons werk.”
